Wetenschappers onderzoeken nog altijd het potentieel van wiet op het gebied van gezondheid en welzijn. Maar kan het ook bij amyotrofische laterale sclerose (ALS) van pas komen? Iedereen herinnert zich de Ice Bucket Challenge vast nog wel, tenzij je onder een steen hebt geleefd. Hierbij zag je allerlei mensen, van beroemdheden tot je schoonmoeder, ijswater over zichzelf gieten om geld in te zamelen voor onderzoek naar ALS. Deze aandoening, ook wel bekend als de ziekte van Lou Gehrig, is momenteel ongeneesbaar.

Er wordt ook onderzoek gedaan naar het effect van wiet op ALS. Hieronder vind je alles wat je moet weten over deze aandoening, welke behandelingen momenteel beschikbaar zijn en of cannabis ALS-patiënten zou kunnen helpen.

Wat is ALS?

Als progressieve neurodegeneratieve ziekte vernietigt ALS geleidelijk delen van het zenuwstelsel. De aandoening heeft vooral invloed op zenuwcellen die vrijwillige spiersamentrekkingen beheersen. Bekend als de skeletspieren (anders dan de gladde spieren die de bloedvaten en verschillende organen behelzen), zijn we van dit speciale weefsel afhankelijk om te bewegen. Veel mensen gaan ervan uit dat de huid het grootste orgaan in het lichaam is, maar de skeletspieren vormen in feite het grootste[1].

Maar onze spieren zorgen niet alleen voor onze motoriek. Onze skeletspieren fungeren ook als een secretoir orgaan. Bij samentrekking tijdens inspanning laten onze spieren speciale chemicaliën vrij die ons lichaam op systemisch niveau beïnvloeden. Deze moleculen zijn gekoppeld aan een verminderd risico op chronische gezondheidsproblemen, waaronder stofwisselingsziekten.

De spieren spelen dan ook een cruciale rol bij onze gezondheid en ons algehele welzijn. Bij ALS raken essentiële lichaamscomponenten die maken dat de spieren kunnen bewegen beschadigd. Opzettelijke spierbewegingen beginnen in de hersenen: elektrische signalen worden overgedragen via zenuwcellen, 'motorneuronen' genaamd, die zorgen dat de skeletspieren samentrekken. Bij ALS sterven deze zenuwcellen af.

ALS kan twee categorieën motorneuronen aantasten. Het brengt allereerst schade toe aan de bovenste motorneuronen die verantwoordelijk zijn voor het overbrengen van signalen door de hersenen, de hersenstam en het ruggenmerg. Daarnaast tast het ook de lagere motorneuronen aan, die impulsen van het ruggenmerg naar de geïnnerveerde spieren sturen.

De prognose van ALS is zeer slecht. Na de diagnose hebben patiënten een gemiddelde levensverwachting van twee tot vijf jaar. Uitzonderingen, zoals de beroemde natuurkundige Stephen Hawking, kunnen echter meer dan vijftig jaar na de diagnose nog in leven zijn.

Wat is ALS?
  • Wat veroorzaakt ALS?

Onderzoekers zijn nog steeds op zoek naar de exacte oorzaak van ALS. Lopend onderzoek kijkt naar de rol van genetica en omgevingsfactoren, die mogelijk de dood van motorneuronen veroorzaken. Tot nu toe denken wetenschappers dat verschillende factoren de aandoening kunnen bevorderen, waaronder:

Schade door vrije radicalen Mitochondriale disfunctie
Genetische defecten Geprogrammeerde celdood (apoptose)
Virale infecties Auto-immuniteit en ontstekingen
Ophoping van eiwitklontjes
  • Wat zijn de symptomen van ALS?

De symptomen van ALS variëren. Niet iedereen die gediagnostiseerd is met de aandoening ervaart dus dezelfde klachten, of hetzelfde progressiepatroon. Veel ALS-patiënten ervaren echter de volgende veelvoorkomende symptomen:

Spiertrekkingen en krampen Slapheid in de spier die de spraak en het slikken regelt
Langzame of onduidelijke spraak Verminderde functie van armen en benen
Verminderde hand-, arm- en beenkracht

Wat zijn de huidige behandelingen voor ALS?

Momenteel is ALS nog steeds ongeneesbaar, maar sommige behandelingen lijken de progressie van de ziekte wel te vertragen. Het medicijn riluzol kan bijvoorbeeld helpen de aandoening af te remmen door de afgifte van glutamaat te blokkeren - een prikkelende neurotransmitter die zenuwcellen kan beschadigen wanneer ze in overmaat worden geproduceerd. Er bestaan ook behandelingen en interventies die de levenskwaliteit kunnen helpen verbeteren, waaronder:

Juiste lichaamshouding Orthopedische hulpmiddelen en spalken
Voedingssondes Ademhalingsapparaten
Rolstoelen op maat Voedingsprogramma's

Kan wiet ALS-patiënten helpen?

Vooralsnog is ALS dus ongeneesbaar, en actuele behandelingen helpen alleen om de progressie van de ziekte te vertragen. Maar kan onze favoriete, nederige plant ook iets betekenen bij deze ziekte?

Op dit moment weten wetenschappers dat niet precies. Maar ondanks dat het onderzoek nog in de kinderschoenen staat, bieden sommige bevindingen wel een sprankje hoop. Wiet produceert ongeveer vijfhonderd interessante moleculen, waaronder legio cannabinoïden, terpenen en flavonoïden. Vanwege de manier waarop deze stoffen in het lichaam werken, wordt de wietplant steeds meer in relatie tot gezondheidsproblemen onderzocht.

Hoewel cannabinoïden voorkomen in talloze soorten planten en schimmels, bevat wiet meer dan honderd van deze verbindingen. Deze moleculen danken hun naam aan hun vermogen om zich aan cannabinoïde-receptoren van het endocannabinoïdesysteem (ECS) te binden.

Het ECS wordt ook wel de 'universele regelaar' van het menselijk lichaam genoemd, en speelt een sleutelrol in het zenuwstelsel en het immuunsysteem. Het klassieke systeem bestaat daarbij uit twee primaire receptoren: CB1- en CB2-receptoren. Daarnaast behelst het ook de endocannabinoïden anandamide en 2-AG, en de enzymen die deze signaalmoleculen opbouwen en afbreken.

Verder onderzoek heeft echter een uitgebreider endocannabinoïdesysteem blootgelegd, ook wel bekend als het 'endocannabinoïdoom', dat uit nog vele andere signaalmoleculen, enzymen en receptoren bestaat, waaronder peroxisoomproliferatorgeactiveerde receptoren (PPAR) die betrokken zijn bij genexpressie, en tijdelijk receptorpotentieel-kanalen (TRP). Dit zijn kanalen die een rol spelen bij pijndetectie.

  • Wat zegt de wetenschap over ALS en wiet?

In diverse studies wordt momenteel onderzocht wat de rol van het endocannabinoïdesysteem in relatie tot ALS is. In onderzoek met proefpersonen vonden wetenschappers bijvoorbeeld een toename van immuuncellen met CB2-receptoren in gebieden met schade aan motorneuronen, wat suggereert dat het ECS bij de aandoening betrokken is[2].

Dierstudies hebben ook een mogelijke rol van het ECS in de pathologie blootgelegd. Onderzoekers vonden namelijk hogere niveaus anandamide en 2-AG in het lagere ruggenmerg van muizen, wat op een soort afweermechanisme[3] wijst. Omdat wiet zoveel chemicaliën bevat die gericht zijn op het ECS, concentreert actueel onderzoek zich nu op hun rol bij het verminderen van symptomen, en het mogelijk aanpakken van de oorzaak van ALS.

Onderzoekers onderzoeken met name of THC en de synthetische cannabinoïde WIN 55,212-2 de progressie van de ziekte kunnen vertragen.

Een studie[4] gepubliceerd in het American Journal of Hospice & Palliative Care oppert het idee van een multidrugregime, om zo alle onderliggende fysiologische aspecten van ALS aan te pakken. De auteurs stellen een regime voor van glutamaatantagonisten, antioxidanten, een ontstekingsremmend middel, microgliale celmodulators, neurotrofe groeifactoren en een middel dat de mitochondriale functie verbetert. Vervolgens stellen ze dat wiet hier perfect bij zou passen, omdat het opmerkelijk veel activiteit op al deze gebieden vertoont.

Naast het vertragen van de ziekte, zijn er ook andere factoren waar onderzoek naar wiet en ALS-klachten zich op concentreert:

Pijnbeheersing Spierontspanning
Bronchodilatatie (verwijding van de luchtwegen van de longen) Speekselvermindering
Stimulatie van de eetlust Slaapinductie

Onderzoekers bestuderen ook de activering van PPAR[5] bij het verminderen van neuro-inflammatie en het blokkeren van neurodegeneratie. Toevallig produceert wiet nogal wat agonisten van PPAR (moleculen die deze receptoren activeren), waaronder de cannabinoïden CBD, THC en CBG.

  • Het belang van CBD:THC-verhoudingen

Naarmate het onderzoek vordert, wordt de kans steeds groter dat we unieke voordelen gaan ontdekken die verband houden met individuele cannabinoïden, terpenen, enz. Het tegelijk gebruiken van verschillende cannabinoïden is echter ook een mogelijkheid.

Aangezien THC en CBD op dit moment als de belangrijkste cannabinoïden worden beschouwd, verwacht men deze op niet al te lange termijn uitgebreid op proefpersonen te kunnen testen, om de geïsoleerde en synergetische effecten van beide te achterhalen. THC en CBD hebben verschillende werkingsmechanismen, waarbij THC zich direct bindt aan CB1- en CB2-receptoren, en CBD een indirectere route kiest. Als gevolg hiervan heeft THC psychotrope effecten, terwijl de invloed van CBD ingetogener is.

Hoewel CBD een lage affiniteit heeft met traditionele cannabinoïde-receptoren, is het wel een allosterische modulator van de CB1-receptor. Hierdoor verandert het de manier waarop de receptor op THC reageert. CBD bindt ook direct aan receptoren van het endocannabinoïdoom, waaronder de receptoren TRPV1 en PPAR, en interfereert met een enzym genaamd vetzuuramidehydrolase (FAAH), dat anandamide afbreekt.

Met steeds meer bewijs voor het entourage-effect - een theorie die stelt dat fytochemische stoffen synergetisch kunnen werken – bestaat ook de kans dat dit potentie voor ALS-patiënten biedt. Zij kunnen mogelijk dus baat hebben bij wietsoorten met verschillende niveaus THC, CBD, andere cannabinoïden en diverse terpenen.

Kan wiet ALS-patiënten helpen?

Is wiet veilig voor mensen met amyotrofische laterale sclerose?

Wiet is over het algemeen veilig en wordt vaak goed verdragen. Overdoses door puur en alleen wietgebruik komen vrijwel niet voor. De belangrijkste bijwerkingen van therapeutische wiet zijn angst, verwarring en verminderde cognitieve functies. Sommige cannabinoïden, waaronder CBD, hebben ook een wisselwerking met bepaalde medicijnen.

Over het algemeen staat het onderzoek naar therapeutische wiet en ALS nog in de kinderschoenen. Een beperkt aantal onderzoeken wijst wel op mogelijke symptoombeheersing, en de intensivering van pijnstillers. Er zijn echter meer klinische proeven nodig om de werkelijke effectiviteit, en vooral de veiligheid van wiet bij ALS te achterhalen.

External Resources:
  1. Muscle as a secretory organ - PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. COX-2, CB2 and P2X7-immunoreactivities are increased in activated microglial cells/macrophages of multiple sclerosis and amyotrophic lateral sclerosis spinal cord - PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. The endocannabinoid system as a target for the treatment of neurodegenerative disease https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Cannabis and amyotrophic lateral sclerosis: hypothetical and practical applications, and a call for clinical trials - PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Preferential PPAR-α activation reduces neuroinflammation, and blocks neurodegeneration in vivo | Human Molecular Genetics | Oxford Academic https://academic.oup.com
Disclaimer:
Deze content is alleen bedoeld voor educatieve doeleinden. De verstrekte informatie is afkomstig uit onderzoek dat is verzameld vanuit externe bronnen.

BEN JE 18 JAAR OF OUDER?

De inhoud van RoyalQueenSeeds.nl is alleen geschikt voor volwassenen met de wettelijk geldende volwassen leeftijd.

Wees er zeker van dat je de wet kent van het land waar je woont.

Door op ENTER te klikken, bevestig
je dat je
18 jaar of ouder bent.